De gemeente Leiden wil een duurzame en groene stad. Dat blijkt uit een aantal Leidse plannen. Toch zijn er nu plannen om hoge woontorens in het groen bij het wijkpark van de Merenwijk te plaatsen.
De wijkbewoners waarderen de Rust, Ruimte en het Groen. Het is meestal een belangrijke reden om hier te wonen. En dat groen en natuur belangrijk zijn voor mensen, blijkt uit allerlei rapporten, waaronder die van de gezondheidsraad of lees dit artikel.

Waarom kiezen ze dan voor flats in het groen?
Dit wordt ons ook niet helemaal duidelijk. In ieder geval is het plan, dat de Gemeente Leiden deze grond verkoopt aan Van der Vorm Vastgoed BV. De Gemeente Leiden heeft met de omliggende gemeenten de opdracht om meer woningen in de regio te realiseren. Maar waarom dan nu al in het groen bouwen, terwijl nog niet alle opties in de stad en regio zijn overwogen? En waarom, als dit niet strookt met de duurzame ambities?

Wij willen de flats niet in het groen. Wij willen ons autoluwe binnengebied behouden en onze veilige fietsroutes. We willen in het wijkpark het idee hebben in een park te zijn en niet lopen in de schaduw van een woontoren. We willen blijven genieten van onze groene en vogelvriendelijke wijk.

Welk effect hebben de woontorens op het Wijkpark Merenwijk en de Kinderboerderij?
Het wijkpark is 1 van de 4 grote parken in Leiden. Het park is onderdeel van de Ecologische Hoofdstructuur van Leiden en haar omgeving, wat zichtbaar is in het uitwerkingsplan van april 2018. Het is niet het  grootste, maar wel het meest ongerepte park. Veel mensen brengen tijd in het park door en bij de Kinderboerderij. Het hele gebied zal veel meer in de schaduw komen te liggen en zal niet meer autovrij en verkeersarm zijn.
Onder het thema wonen zie je hoe groot het effect is van de flats op het wonen elders in de wijk.

Om welk groen gaat het?
Het plan is om flats te bouwen op de plek van de jeu-de-boules-baan en/of bij het voetbalveldje bij de Panda. Het effect van het omleggen van de fietspaden, wegen, trottoirs is daarin niet meegenomen.

Ligt dat groen in het park?
Volgens het huidige bestemmingsplan (2006), de door de gemeente in 2017 ingestelde vuurwerkvrije zone en de gebruikte plattegrond voor het Beheerplan (versie december 2014) van het park, zijn het grasveld en de omliggende fietspaden onderdeel van het Wijkpark.

Die woontorens zijn in het gras getekend. Hoeveel bestrating komt er nog omheen?
Wij hebben geen idee van de ruimte die voor de flats nodig is.
Maar naast de woontoren zelf, is er ruimte nodig voor parkeren (eronder?), voor afvalbakken, voor een stoep, wegen naar de flats…
Bij de bouw van de flats en omgeving zal meer terrein nodig zijn dan de woontorens zelf. We vermoeden dat het terrein voor de rechter flat groter is dan het huidige veld.

Het bebouwde groen zou gecompenseerd worden?
“Er is de afspraak gemaakt openbare ruimte terug te brengen voor de genomen openbare ruimte. Dit gebeurt door het slopen van de locatie van de Chinees en Blokker en daar een plein te maken met terras en ruimte om te verblijven en parkeren.”
Een wijkbewoner heeft dit ingetekend en komt op een vervanging van 6%. Zie het verschil van de geschatte ruimte van de woontorens en die van de winkellocatie.

Welk effect heeft de bouw op de flora en fauna?
Dat weten we nog niet. We weten wel dat er onderzoek is gedaan, in opdracht van de projectontwikkelaar.
En dat: “door het Bureau Stadsnatuur een quickscan Flora en Fauna [moet] worden uitgevoerd. Als daar aanleiding voor is, zal ook tweemaal per jaar (in maart en september) een vleermuizen- onderzoek moeten worden gedaan.” (projectplan p.18).
Met het Natuurmeetnet van de gemeente Leiden (kies straatnaam Parkzicht of meetpunt 409) zijn er diverse soorten vleermuizen gemeten en zijn in totaal 31 beschermde soorten geteld.
Om een idee te krijgen van wat er in het park voorkomt, kun je een kijkje nemen op de site van de vogelwerkgroep Merenwijk en de site van het Wijkpark Merenwijk.
Hier alvast een paar foto’s…

Hoe staat het eigenlijk met de natuur en het groen in de gemeente Leiden?
Het weekblad Elsevier heeft gemeenten op diverse vlakken vergeleken. Op groen: score 2 uit 5;  Rust en ruimte: score 1 uit 5, terwijl  Recreatie: score 4 uit 5 haalt en Water: score 5 uit 5. Van de 393 NL gemeenten staat Leiden onderaan op de 350ste plek als het gaan om groene gemeenten, aldus het jaarlijks onderzoek van Elsevier. Dit schreef het Leidsch Dagblad hierover. Leiden komt, wat betreft het groen, slecht uit het onderzoek.

Waarom is dat groen zo belangrijk?
Deels om klimaatverandering op te vangen.
Dit heet klimaatadaptie en het gaat om: hitte- en waterregulatie, verdroging en daling van de bodem.
Deels voor het behoud van de biodiversiteit. Een voorbeeld: bij het (her)planten van bomen en struiken en het zaaien van bloemen wordt gekozen voor soorten die een bijdrage leveren aan de biodiversiteit, waaronder soorten die interessant zijn voor insecten en andere organismen. Allebei belangrijke onderwerpen in de Duurzaamheidsagenda 2016-2020 (Thema 6 en 3).
In de wijk waarderen we de Rust, Ruimte en het Groen. Het is meestal een belangrijke reden om hier te wonen. En dat groen en natuur belangrijk zijn voor mensen blijkt uit allerlei rapporten, waaronder die van de gezondheidsraad of lees dit artikel.

De gemeente Leiden publiceert cijfers over het oppervlakte en bodemgebruik.
In de tabel staan de cijfers van 1996 tot 2015.

Het totaal voor verkeersterrein, bebouwd en semi-bebouwd terrein is met 73 hectare gestegen tot 1606 hectare.
Het groen (Recreatie, Agrarisch terrein en bos en natuurlijk terrein) is in dezelfde tijd met 80 hectare gedaald tot 584 hectare. En dat voor een dichtbevolkte stad.

Welke duurzaamheidseisen van de gemeente staan er in het projectplan?
Er zal sprake moeten zijn van een duurzame ruimtelijke ontwikkeling. Daarmee wordt bedoeld dat zo min mogelijk negatieve effecten ontstaan op het milieu en de menselijke gezondheid. Ruimtelijke ingrepen bieden vaak kansen om natuurwaarden te behouden en te vergroten, de waterkwaliteit te verbeteren en de ruimte efficiënt te gebruiken. De duurzaam-bouwen- principes moeten worden toegepast, waaronder energiebesparing. Het verbeteren van de milieukwaliteit moet in samenhang worden bekeken met de ruimtelijke en de sociale kwaliteit (veiligheid, belevingswaarde en betrokkenheid van bewoners). p.17 van de Projectopdracht.

Is het ontwerp energieneutraal en gasloos?
Eén renovatie per 40 jaar, dat betekent dat de nieuwe Kopermolen bij deze renovatie ook verduurzaamd moet worden. In 2035 moet Leiden van het gas af zijn. Voldoet het ontwerp hieraan?
In het projectplan lijkt alleen verwezen te worden naar de huidige Duurzaamheidseisen voor bouwen..
Er spreken geen nieuwe duurzame doelen uit, zoals begroeide daken, een daktuin of een woontoren met veel groen. En zeker geen ambities.

De gemeente Leiden wil een duurzame en groene stad. Dat blijkt uit diverse plannen:
In Leiden Duurzaam 2030 op p. 4:
Biodiversiteit
Bij het thema biodiversiteit zetten wij in op uitbreiding en verbinding van het stadsgroen en op het hanteren van biodiversiteit als uitgangspunt voor aan- en herplant en beheer. Het bevorderen van natuurwaarden zal vanaf de beginfase deel uitmaken van bouwplannen en infrastructurele ingrepen. De gemeente blijft initiatieven van bewoners die betrekking hebben op openbaar en particulier groen ondersteunen.

De Programmabegroting 2018. In de Programmabegroting van de Gemeente Leiden (Rechts op site staat de uitgebreide pdf) staat op p. 95 dat De opgave om voldoende en juiste woningen te realiseren moet plaatsvinden in een omgeving die leefbaar, goed bereikbaar en economisch krachtig is en blijft, met oog voor klimaatverandering, vermindering CO2 uitstoot en behoud van waardevolle landschappen. Dit zijn zaken waar het cluster Stedelijke Ontwikkeling aan werkt en die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. We doen dit op vele manieren, maar bovenal integraal en gebiedsgericht.

De Staat van Leiden 2014. In dit overzicht staat in hoofdstuk 3.6 Beleid en ontwikkelingen op p.33
Groeiend belang van duurzaamheid
In het woonbeleid kunnen wij in belangrijke mate bijdragen aan een duurzame toekomst door het stimuleren van energiebesparende maatregelen, van het gebruik van duurzame materialen bij nieuwbouw en renovatie, van groene daken, van kwalitatief gebruiksgroen in de directe omgeving en door te focussen op de toekomstbestendigheid van huidige gebouwen (hergebruik) en van nieuwe bouwwerken (in het ontwerp).

De Staat van Leiden 2014. In dit overzicht staat in hoofdstuk 3.6 Beleid en ontwikkelingen op.50
Openbaar groen
Leiden wil het groen in en om de stad behouden en, waar mogelijk, versterken.
Het bevorderen van biodiversiteit wordt uitgangspunt van beleid voor de stadsnatuur.